Một số thuật ngữ liên quan đến trái phiếu

 

Trái phiếu gần giống như một khoản vay và nhà đầu tư trái phiếu là người cho tổ chức phát hành vay để sử dụng. Khi bán trái phiếu, tổ chức phát hành có quyền sử dụng tiền của người mua trái phiếu và đổi lại, người mua trái phiếu được hưởng một khoản bù đắp tương đương với chi phí cơ hội của khoản tiền đã cho vay. Thông thường chi phí cơ hội này chính là lãi suất cố định và được trả định kỳ, có thể là 6 tháng hoặc 12 tháng một lần. Lãi suất này còn gọi là lãi suất coupon hoặc lãi suất danh nghĩa của trái phiếu. Trước đây, trái phiếu thường được phát hành dưới dạng giấy tờ và coupon là những phiếu trả lãi nhỏ (voucher) gắn trên trái phiếu. Khi đến hạn thanh toán lãi, người cầm trái phiếu tách phần voucher, xuất trình cho tổ chức phát hành và nhận tiền lãi. Lãi suất coupon thường không thay đổi theo thời gian và được quy định rõ ràng khi phát hành trái phiếu. Tuy nhiên, lãi suất thực của trái phiếu được tính bằng lãi định kỳ chia giá trái phiếu trên thị trường. Vì giá thị trường thay đổi thường xuyên nên lợi suất thực từ đầu tư trái phiếu cũng thay đổi. Khi trái phiếu hết hạn, tổ chức phát hành hoàn trả lại người mua trái phiếu toàn bộ số tiền đi vay ban đầu. Số tiền này thường được gọi là mệnh giá và ngày hết hạn của trái phiếu được gọi là ngày đáo hạn.

Ví dụ, một nhà đầu tư trái phiếu mua một trái phiếu do một doanh nghiệp phát hành có mệnh giá 1 triệu đồng, trái phiếu có thời hạn 10 năm, lãi suất coupon 5% trả 12 tháng một lần. Nhà đầu tư này mỗi năm sẽ nhận được một khoản lãi coupon 50.000 đồng trong khoảng thời gian 10 năm và sau 10 năm, khi trái phiếu đáo hạn, nhà đầu tư nhận lại mệnh giá 1.000.000 đồng ban đầu.

Trong ví dụ này, lãi suất coupon được giữ cố định ở mức 5% và thông thường lãi suất coupon là cố định. Tuy nhiên, lãi suất coupon có thể quy định dưới dạng thả nổi theo hình thức lãi định kỳ là lãi suất 12 tháng trên thị trường liên ngân hàng +/- phần chênh lệch là một con số nhất định (ví dụ LIBOR 12 tháng + 0.5%). Vì lãi suất liên ngân hàng thay đổi nên lãi coupon theo công thức này cũng thay đổi.

Nguyễn Văn Bút, BA

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *